ጥበብ በታሪክ ገፅ

አድዋን ሳስብ

የካቲት 23 ቀን 2011 ዓ.ም የአድዋ ድል 123ኛ ዓመት ይዘከራል። የዘንድሮው አከባበር ከወትሮው ለየት ብሎብኛል። በአድዋ በዓል ላይ ደመቅመቅ ያሉ ጉዳዮች ይታያሉ። የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር አድዋ ላይ ሽንጡን ገትሮ ተነስቷል። መንግሥትንና ሕዝብን በማስተባበር የአድዋን ሙዚየም እገነባለሁ ብሎም ቃል ገብቷል።

 ‘ጣይቱ የምትባል ብልህ ሴት ትወለዳለች’ እየተባለ በወቅቱ የሚነገር ንግርት እንደነበር ፀሐፊያን ይገልፃሉ። ጣይቱ ከብልህነቷ የተነሳ ኢትዮጵያን ትመራለች እየተባለ ለረጅም ጊዜ ሲነገር ቆይቷል። ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደስላሴ የሕይወት ታሪክ በተባለው መጽሐፋቸው ይህንኑ ስለ ጣይቱ የተነገረውን ታሪክ ያስታውሱናል። እንደ ኅሩይ ገለፃ ጣይቱ የምትባለው ሴት ተወልዳ ወደ ንግስና እንደምትመጣ ይወሳ እንደነበር ጠቁመዋል። እንዲህም ብለዋል፡-

“ጣይቱ በምትባል ሴት የኢትዮጵያ መንግስት ታላቅ ይሆናል እየተባለ ሲነገር ይኖር ነበርና ከአፄ ምኒልክ አስቀድሞ የነበሩ አንዳንድ ነገሥታት ስሟ ጣይቱ የምትባል ሴት እየፈለጉ ማግባት ጀምረው ነበር። ነግር ግን ጊዜው አልደረሰም ነበርና አልሆነላቸውም። ዘመኑ በደረሰ ጊዜ ግን አፄ ምኒልክ እቴጌ ጣይቱን አገቡ። እቴጌ ጣይቱም አእምሮአቸው አንደ ወንድ ነበርና በመንግሥቱ ስራ ሁሉ አፄ ምኒልክን ይረዱ ነበር። እንደ ንግርቱም ቃል ኢትዮጵያ በእቴጌ ጣይቱ ዘመን ታላቅ ሆነች” ብለዋል ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወ/ስላሴ በ1915 ዓ.ም ባሳተሙት የህይወት ታሪክ የተሰኘ መፅሐፋቸው።

 እናም ባለ ንግርቷ ጣይቱ ተወለደች ብለን እናስብ። ፋንታሁን እንግዳ ታሪካዊ መዝገበ ሰብ በተሰኘው ማለፊያ መጽሐፉ “ይህን ሁሉ አጥንተው የሚያውቁት ንጉሥ ምኒልክ ሚያዚያ 25 ቀን 1875 ዓ.ም በአንኮበር መድሐኒያለም ቤተ-ክርስቲያን ከእቴጌ ጣይቱ ብጡል ጋር በቁርባን ጋብቻቸውን ፈፀሙ። አምስት ዓመታት ቆይቶም ጥቅምት 27 ቀን 1882 ዓ.ም ጣይቱ ብጡል እቴጌ ተብለው ተሰየሙ” በማለት ጽፏል።

 ደራሲው ፕሮፌሰር /ነጋድራስ/ አፈወርቅ ገ/እየሱስን ጠቅሶ ስለ ጣይቱ ብጡል በወቅቱ የጻፉትን አስቀምጧል። አፈወርቅ ገብረእየሱስ ዳግማዊ አጤ ምኒልክ በተሰኘው መፅሐፋቸው ስለ ጣይቱ የሚከተለውን ፅፈዋል፡-

“የሸዋ ቤተ-መንግሥት ዓለሙ የዚህን ቀን ተጀመረ። የሸዋ ቆሌ፣ የሸዋ ደስታ የዚህን ቀን ተጀመረ። የሸዋ መንግሥት ከጣይቱ በኋላ ውቃቢ ገባው፣ ግርማና ውበት ተጫነው፣ ጥላው ከበደ፣ የእውነተኛው አዱኛ፣ የእውነተኛው ደስታ ከጣይቱ ብጡል ጋር ገባ” ብለው ፕሮፌሰር አፈወርቅ ጽፈዋል።

ቴአትር ቤቶቻችን እና አድዋ አድዋ

 ለጥበብ ምቹ ነው። የአድዋን ድል ትልቅ ፌስቲቫል አድርጐ መጠቀም ይቻላል። ለምሣሌ ቴያትር ቤቶቻችን ልዩ ልዩ የጐዳና ድራማዎችን መሥራት ይችላሉ። በአድዋ በጦረኞች አልባሳት ደምቀው እየሸለሉ፣ እያቅራሩና እየፎከሩ ዋና ዋና መንገዶቹን ሊያሟሙቋቸው ይችላሉ። ሙዚቃ እና ነጋሪት እየተጐሠመ የአድዋን ድል በጐዳና ላይ ፌስቲቫል ማድመቅ ይቻላል። አዋጁ እየተነገረ፣ ሆ እየተባለ፣ በፈረስና በበቅሎ ሆነው ጐዳናውን በመሙላት የአድዋን ድል ትልቁ የኢትዮጵያ የጐዳና ፌስቲቫል አድርጐ ማቅረብ ይቻላል። ገጣሚያን፣ የቤተ-ክህነት አባቶች፣ ዲያቆናት፣ ቀሣውስት፣ ምዕመናንና ሊቀ ጳጳሳት ሣይቀሩ ዋነኛዎቹ የአድዋ ድል አድማቂዎች ሆነው ትልቅ ፌስቲቫል የማድረግ ባህል መኖር አለበት። አድዋ የመላው የጥቁር ሕዝብ ድል ነው። ግዙፍ የቱሪዝም ሐብት አድርገን ልንጠቀምበት እንችላለን።

 የአፍሪካ ሕብረት መቀመጫ የሆነችው አዲስ አበባ የመላው ጥቁር ሕዝቦች ዓመታዊ ጉባኤ (All black people annual conference) በሚል ትልቅ መሠብሠቢያ አጀንዳ መፍጠር ይቻላል። በመላው ዓለም ያሉ ጥቁሮች በየአመቱ ወደ አዲስ አበባ እየመጡ ስብሰባ እንዲያደርጉ ቢጋበዙ ኢትዮጵያ የጥቁር ሕዝብ መሠብሠቢያ ማዕከል ትሆናለች። ይህን ጉዳይ የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር እንደ ትልቅ አጀንዳ አድርጐ ከመንግሥት እና ከአፍሪካ ሕብረትም ጋር ተባብሮ ወደፊት እንዲሠራው እንዲተገብረው ሀሣብ አቀርባለሁ። የፃፍኩትንም ዝርዝር የድርጊት መርሃ ግብር (Action plan) በቅርቡ ለሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ እሰጣለሁ። የአድዋን ድል ከፍ እናድርግ።

እጅጋሁ ሺባባው/ጂጂ/እና አድዋ

 አድዋን ሣስብ ወዲያው እፊቴ መጥታ የምትደቀን አስገራሚ ድምፃዊት የአድዋን ድል በዚያ ውብ ቅላፄዋ በክብር አስቀምጣዋለች። አድዋን እና የአድዋን ዘማቾች በተመለከተ “ሰው ሊኖር ሰው ሞቶ” እያለች በሚገባ ዘክራቸዋለች። ከጂጂ ድምፅ ውስጥ የሚወጣው አድዋ በማላውቀው ሁኔታ ሁሌም ያስለቅሰኛል። እኔ ዛሬ እንድኖር እንድሠራ በተሠጠኝ ኢትዮጵያዊ የታሪክ ነፃነት እንድኮራ ያስቻሉኝን እነ ምኒልክን ጣይቱን እና እነዚያን ውድ የኢትዮጵያ ጀግኖች ልጆች ጂጂ ስታነሣሣቸው አልችልም። እናም ሁሌም አነባለሁ። የሙዚቃን ጣሪያ ስላሣየችን ሌሎች ድምፃውያንም ወደፊት ልክ እንደ ጂጂ እንድትሠሩ መነቃቂያ ትሆናለች ብዬ አስባለሁ።

ባለቅኔው ፀጋዬ ገ/መድህን እና አድዋ

 ኢትዮጵያዊው ባለቅኔ ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን የሚታወቀው በኢትዮጵያ የድል እና የነፃነት ምዕራፎች ላይ የሚያተኩሩ ስራዎችን በማቅረብ ነው። ከነዚህ ውስጥ አድዋ አንዱ ነው። ስለ አድዋ ድል አድዋ በሚል ርዕስ የፃፈው ግጥም ሁሌም እንዲዘከር ያደርገዋል። ፀጋዬ ገ/መድህን ኢትዮጵያ እንደ ሐገር ቆማ እንድትሔድ ባስቻሏት ርዕሠ ጉዳዮች ላይ ሲቀኝና ትውልድንም ሲያንጸባርቅባቸው ኖሯል።

 ግን ቅር የሚለኝ ነገር አለ። ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን ስለ አድዋ የፃፈው ትልቅ ተውኔት አለ። ያውም በመጽሐፍ ጭምር ታትሞ ወጥቷል። ነገር ግን እስከ ዛሬ ድረስ በመድረክ አልተሠራም። እርግጥ ነው ይህ ቴያትር በሣል የሆነ የመድረክ አዘጋጅ ይፈልጋል። ያም የሚጠፋ አይመስለኝም። ታዲያ ይህ እጅግ ግዙፍ የሆነው የሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን ቴያትር ወደ መድረክ የበቃ ቀን ታሪካዊ ቀን ይሆናል ብዬ አስባለሁ። ምክንያቱም የሎሬቱ የፀሐፌ ተውኔቱ የባለቅኔው የኢትዮጵያ ወዳጁ የፀጋዬ ገ/መድህን ውብ የአፃፃፍ ቴክኒክ የተንፀባረቀበት ታሪካዊ ተውኔት ነውና።

አባተ መኩሪያ እና አድዋ

መራሔ ተውኔቱ /የቴያትር ዳይሬክተሩ/ አባተ መኩሪያ አድዋ ላይ ከሠሩ የኢትዮጵያ ልጆች መካከል አንዱ ነበር። የአድዋን ጉዞ በተመለከተ ገና ድሮ አጭር ፊልም ሠርቶ ጉድ ያሠኘን ታላቅ ሰው ነበር። ታዲያ ከዓመታት በፊት ደግሞ የአድዋን ጦርነት ፊልም እሠራለሁ ብሎ ቆርጦ ተነስቶ ነበር። ለዚህም ወደ 30 ሚሊየን የኢትዮጵያ ብር ያስፈልጋል። እሱም ሁሉም ኢትዮጵያዊ አክሲዮን በመግባት ይህን ፊልም በጋራ እንሠራዋለን እያለ አልሞ ነበር። ግን ሞት ቀደመው። እናስ ይህን ሕልም ማን ያስቀጥል?

ፕሮፌሰር ኃይሌ ገሪማ እና አድዋ

ፕሮፌሰር ኃይሌ በ1995 ዓ.ም አድዋ የአፍሪካ ድል (Adwa an African Victory) የተሠኘ ዶክመንተሪ ፊልም ሠርተው በማዘጋጃ ቤት አዳራሽ አስመርቀዋል። በወቅቱ ቃለ-መጠይቅ አድርጌላቸው ነበር። ፊልሙ የሚያነሣቸው ርዕሠ ጉዳዮች በጣም ጥሩ ቢሆኑም ነገር ግን ከፍ ባለ ደረጃ ሊሠራ አይችልም ነበር? በማለት ጠየኳቸው። ገንዘብ የሚሠጠኝ ካለ አድዋን በትልቁ እሠራዋለሁ። ችግሬ ገንዘብ ነው ብለዋል። ስለዚህ አድዋን ከፍ አድርጐ ለመስራት የአባተ መኩሪያን ሕልም ኃይሌ ገሪማ እንዲሠሩት በተለይ መንግስት ድጋፍ ቢያደርግ ውጤቱ ብሩህ ይሆናል ብዬ አስባለሁ።

የአድዋ ተጓዦች

 ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ወጣት ኢትዮጵያዊያን ከአዲስ አበባ ተነስተው በእግራቸው አድዋ ድረስ ጉዞ ያደርጋሉ። በዚህ ጉዟቸው በሀገሪቱ ውስጥ ትልቅ የአስተሣሠብ ለውጥ እንዲመጣ አድርገዋል።

አድዋ ትኩረት እንዲያገኝ አድርገዋል ብሎ መናገር ይቻላል። ዛሬ መንግስት የአድዋን በዓል አከባበር በተለየ ሁኔታ ለማካሔድ መነሣቱ በራሡ የልጆቹ ጉዞ የፈጠረው ተፅእኖም ሊሆን ይችላል የሚል እምነት አለኝ። ወጣቱም ስለ አድዋ እንዲያስብ እና እንዲያውቅ የነዚህ ተጓዦች ፅናት እና አላማ ተፅእኖ ፈጥሯል ብዬ አስባለሁ። እናም እናንተ የአድዋ ተጓዥ ወጣቶች ዘመናቸሁ ሁሉ የተባረከ ይሁንላችሁ እላለሁ።

የአድዋ ሰማዕታት ሐውልት

 ለመላው ጥቁር ሕዝቦች ድል ቤዛ የሆኑ የአድዋ ጀግኖች መታሠቢያ ሀውልት ያስፈልጋቸዋል። እርግጥ ነው አዲስ አበባ ውስጥ አድዋ አደባባይ ቢኖርም ነገር ግን ትልቅ ማማ /ታወር/ ያስፈልጋቸዋል። የአድዋ ድል ከምንም በላይ ከፍ ብሎ መታየት ስላለበት ሁሉም ኢትዮጵያዊ የተወሰነች ብር ቢያዋጣ የአድዋ ማማ በኢትዮጵያ ሰማይ ላይ ተገማሽሮ ማየት እንችላለን። አድዋ ኢትዮጵያውያንን ሁሉ እንዲያስተሣስር ሁሉም ኢትዮጵያዊ ትንሽ ጥሪቱን እንዲያዋጣ ቢደረግ ይህ ትውልድ እና ሥርዓት ታሪክ ሠርቶ ያቆያል፤ ያልፋል።

ራስ ዳርጌ የአድዋ ባለውለተኛ

አድዋ ሲነሣ ሁሌም ማንሣት የሚገባን ጉዳይ አለ። አጤ ምኒልክ ወደ አድዋ በጥቅምት ወር 1888 ዓ.ም ሲጓዙ ዙፋናቸውን ለማን ሠጡ? ኢትዮጵያን እንዲመራ ያደረጉት ማንን ነው? ያ ሰው ምን ያህል ታማኝ ነው? ስልጣንን ያህል ነገር ተረክቦ አስተዳድሮ በመጨረሻም ለአጤ ምኒልክ ያስረከበው ያ ሰው ማን ነው?

እኚህ ታማኝ ባለአደራ ራስ ዳርጌ ናቸው። የአፄ ምኒልክ አጐት ናቸው። እርሣቸው በዋናነት ሌሎች ደግሞ በበታች ሹማምንትነት ኢትዮጵያን እንዲመሩ የአደራ ዙፋን ተሰጥቷቸው ነበር። ኢትዮጵያን ከጥቅምት 1888 ዓ.ም እስከ ግንቦት 1888 ዓ.ም ድረስ ለዘጠኝ ወራት መርተዋታል። የሚገርመው ነገር ያ ሁሉ የምኒልክ እና የጣይቱ ጦር ወደ አድዋ ሲዘምት የደቡብ እና የምስራቅ ኢትዮጵያ ድንበር ለቅኝ ገዢዎች መግባት የተመቸ አልነበረም ወይ የሚል ጥያቄ ይነሣ ይሆናል። ነገር ግን እነ ራስ ዳርጌ ባላቸው የጦር ጥበበኝነት ጀግንነት ብልሃተኝነት ኢትዮጵያን ጠብቀዋል። ራስ ዳርጌ ከአፄ ቴዎድሮስ ዘመነ መንግስት ጀምሮ ሀገራቸውን በቀናኢነት ያገለገሉ ታላቅ ባለውለተኛ ናቸው። አፄ ቴዎድሮስ ከሚወዷቸው ባለሟሎቻቸው መካከል ዳርጌ አንዱ ናቸው። በኋላ ግን አጤ ምኒልክ ከቴዎድሮስ ቤተ መንግስት ከጠፉ በኋላ ዳርጌ ታስረው ነበር። ምኒልክን ለማስመለጥ በተካሔደው ሴራ ውስጥ እጃቸው አለበት በማለት አጤ ቴዎድሮስ አስረዋቸው ነበር። ነፃ የወጡት ቴዎድሮስ መቅደላ ላይ ራሳቸውን ከሠው በኋላ ነው። ብዙም ያልተነገረላቸው ራስ ዳርጌ ፍፁም ታማኝ ኢትዮጵያዊ ሊባሉ የሚችሉ ናቸው። በጦርነት ወቅት ዙፋን ተሠጥቷቸው ዙፋኑን በስርዓት ጠብቀው ኢትዮጵያን ያቆዩልን የአድዋ ቅን ጀግና ነበሩ።

የአድዋ ድል እና ጥቁሮች

 የአድዋ ድል በጥቁር ሕዝቦች ስነ-ልቦና ውስጥ ትልቅ ለውጥ አምጥቷል። ሁሉም ጥቁር ሕዝብ በቅኝ ግዛት እና በባርነት ውስጥ በነበረበት ወቅት እነ አጤ ምኒልክ የሰለጠነ ነው የተባለውን የጣሊያን ጦር በአንድ ቀን ጦርነት ውስጥ ድባቅ መትተው ፍርስርሡን ሲያወጡት በምድሪቱ ላይ የነፃነት ደወል አቃጨለ። ከመከራ ከባርነት እግረ ሙቅ ውስጥ እንደሚወጣ አድዋ ምሣሌ ሆነ። በተለይ እጅግ በከፋ ባርነት ውስጥ የነበሩት ደቡብ አፍሪካውያን አድዋን ዋና መነቃቂያቸው አድርገው ተጠቅመውበታል። በአድዋ ድል ወቅት ደቡብ አፍሪካውያን ወደ 200 ዓመታት በነጮች የዘር መድልዎ /አፓርታይድ/ ስር ይማቅቁ ነበር። ከዚያ ባርነት ውስጥ የሚገላግላቸውን ምድራዊም ሆነ ሰማያዊ ኃይል እየናፈቁ እያሠቡ የሚጠባበቁበት ጊዜ ነበር አጤ ምኒልክ እና ሰራዊታቸው አንድ ቀን ባልሞላ ጊዜ ውስጥ የአውሮፓን የጦር ኃይል ድምጥማጡን ያጠፉት።

እናም ለደቡብ አፍሪካውያን ኢትዮጵያ በምድራዊውም ሆነ በሰማያዊው ኃይል ዋነኛዋ ምሣሌ ሆነች።

 ነፍሣቸውን በገነት ውስጥ ያኑርልን እና በቅርቡ በሞት የተለዩን የኢትዮጵያ ፍፁም ወዳጅ እና ታሪክ ፀሐፊው ፕሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት በ2005 ዓ.ም የአፍሪካ ሕብረት 50ኛ ዓመት ክብረ-በዓል ሲከበር ለመሪዎቹ በተዘጋጀው መጽሔት ላይ አንድ ውብ የጥናት ጽሑፍ አቅርበው ነበር። ጽሑፉም Ethiopian Echoes in Early Pan-African Writings በሚል ርዕስ የቀረበ ነበር። በዚህ ፅሁፍ ውስጥ ፕሮፌሰር ሪቻርድ እንደሚገልፁት ወደ አድዋ ጦርነት ጉዞ ሲደረግ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ሐይማኖት ታቦታት ጳጳሳት እና ቀሣውስትም አብረው ተጉዘው ነበር። ከጦርነቱ በፊትም ሆነ በጦርነቱ ወቅት ፀሎት ይደረግ ነበር። ታዲያ ይህ ነገር በደቡብ አፍሪካውያን ዘንድ ሁለት ነገሮችን እንዲቀበሉ አስገደደ። አንደኛው የኢትዮጵያውያን አርበኞች ብርቱ ጥንካሬ አልገዛም ባይነትና ጀግንነት ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ሐይማኖት ነው። ሐይማኖቱም ለዚያ ታላቅ ድል ምክንያት ሆኗል፤ አስተዋፅኦ አድርጓል ብለው ደቡብ አፍሪካውያን አመኑ። ከዚያም ቁጥራቸው ቀላል ያልሆነ እነዚሁ ደቡብ አፍሪካውያን ከ1888 ዓ.ም በኋኋላ ሐይማኖታቸውን ወደ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ እንደቀየሩ ሪቻርድ ፓንክረስት ጽፈዋል። ከዚሁ ጋር ተያይዞም በደቡብ አፍሪካ ውስጥ በኢትዮጵያ ስም አያሌ አብያተ- ክርስቲያናት መታነፅ እና መሠየም መጀመራቸውንም ፕሮፌሰር ሪቻርድ ለአፍሪካ መሪዎች ጽፈዋል። እነዚህም፡-

  1.   African United Ethiopian Church
  2.   The Ethiopian Mission in South Africa
  3.   The National Church of Ethiopia in South Africa
  4.   St. Philp’s Ethiopian Church of South Africa
  5.   Ethiopian Church Lamentation In South Africa
  6.   The Ethiopian Church of God the Sociality of Pardise ናቸው።

 ከዚህ በተጨማሪም በሰሜን አሜሪካ እና በካሪቢያን ውስጥ ያሉ ጥቁሮችም የነፃነት ደወል የሠሙበት የአድዋ ድል መሆኑን አያሌ ጸሐፍት ገልፀዋል። እጅግ በከፋ ባርነት ውስጥ ሲማቅቁ የነበሩት እነዚህ ሕዝቦች ከአድዋ ድል በኋላ በከፍተኛ ሁኔታ ተነቃቅተው ትግላቸውን አፋፋሙት። የፓን አፍሪካን አስተሣሠብ እና ስሜትም የተጠነሠሠው ከዚሁ ከአድዋ ጦርነት ድል ማግስት ነው። እስከ አፍሪካ ሕብረት ምስረታ ድረስ የደረሰው የጥቁር ሕዝቦች አንድነት የመነሻው ደወል እነ አጤ ምኒልክ አድዋ ላይ የተቀዳጁት የነፃነት ድል እንደሆነ ፕሮፌሰር ሪቻረድ ፓንክረስትን ጨምሮ አያሌ ጸሐፍት ገልፀውታል።

የሰማዕታት አፅም

 የአድዋ ተራሮች ገለጥ ሲደረጉ የሚወጣው አፅም ነው። እነዚያ የአድዋ ጀግኖች ኢትዮጵያ ዛሬ በነፃነት እንድትቆም ያደረጉ የቁርጥ ቀን ልጆች፣ ለኢትዮጵያ ሲሉ ሕይወታቸውን የሠጡ ሰማዕታት አፅም በአድዋ ተራሮች ውስጥ ሞልቷል። እኛ ቋሚዎቹ እኛ ነፃነታችንን በነዚህ ሠማዕታት ያገኘን ሕዝቦች አደራ አለብን። እነሡ ለዚህች አገር እና ሕዝብ የከፈሉትን የሕይወት መስዋዕትነት በአግባቡ መጠበቅ ይኖርብናል። ከፖለቲካ ውዥንብር እና ከሀሠተኛ የታሪክ ፍልፈላ ራሣችንን ነፃ አድርገን በንባብ እና በዕውቀት በሚዛናዊነት እና በአስተሣሠብ ግንዛቤ ውስጥ ራሣችንን አደራጅተን እንደ ሰው አስበን እንደ ሰው መግባባት መቻል አለብን። በማህበራዊ ሚዲያ ውስጥ እና በዕውናዊው ዓለምም የሚታዩ በጐ ያልሆኑ ዝንባሌዎቻችንን አጥፍተን እንደ ትልቅ ሕዝቦች ነፃነታቸውን እንዳስከበሩ ሕዝቦች ተረጋግተን መነጋገሪያችን ወቅት ነው። ትልልቆቹን ድሎቻችንን እያኮሠስን በመጣን ቁጥር ራሣችንንም እያኮሠስን እያዋረድን እየመጣን መሆናችንን መገንዘብ አለብን። የምንኮራበት ነገር ከሌለን ባዶ ነን። ማንም እንደ ልቡ ሊያጣጥፈን እና ሊዘረጋጋን የሚችል ፍጡሮች እንሆናለን። እንዲያ ከምንሆን ይልቅ ያሉንን ታላላቅ መገለጫዎቻችንን እንደ ስንቅ ይዘን የጐደሉንን ደግሞ ለመሙላት ብርቱ ትግል ማድረግ ይጠበቅብናል።

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

በብዛት የተነበቡ

To Top