ጥበብ በታሪክ ገፅ

ቀይዋ የማኦ መጽሐፍ

በ ዓለማችን በብዛት ከሚነበቡና ከሚሸጡ መጻሕፍት የመጀመሪያ ደረጃን በመያዝ የወርቅ ሃብል እንዳጠለቀ የሚገኘው መጽሐፍ ቅዱስ ነው። እንደ ጊነስ ወርልድ ሪከርድ መረጃ ከሆነ የሁልጊዜ አንደኛ የሆነው የመጽሐፍ ቅዱስ ህትመት ከ5 ቢሊዮን በላይ ይሆናል።

የመጽሐፍ ቅዱስ አንደኝነት ላይገርም ይችላል፣ ምክንያቱም ለአይሁድና ለክርስትና እምነቶች ዋና የእምነት መሠረት የሆኑ ሃሳቦችን የያዘ ግሩም መድበል በመሆኑ። ይልቅ የሚገርመው ስለሃይማኖት የማይሰብከው መጽሐፍ የዓለማችን ሁለተኛ መጽሐፍ ሆኖ የብር ሃብል ማጥለቁ ነው። ርግጥ ነው የመደብ ተጻራሪ የሆኑት ምዕራባውያን ፓለቲከኞች የ«ማኦ መጽሐፍ ቅዱስ» እያሉ ነው የሚጠሩት። እንደ መጽሐፍ ቅዱስ ብዙ ተከታዮችን በማፍራቱ።

ይህ መጽሐፍ ከቢሊዮን ቅጂዎች በላይ ታትሞ ተነቧል። ጊነስ ወርልድ ሪከርድ ያሰጠው መጠሪያ «የሊቀ መንበር ማኦ ጥቅሶች» የሚል ቢሆንም፣ ብዙዎቹ እያንቆለጳጰሱ የሚጠሩት «ትንሿ ቀይ መጽሐፍ» በማለት ነው።

ይቺ ትንሽ መጽሐፍ በጥቅስና አባባሎች የተከበበች ትምሰል እንጂ መልዕክቷና ዓላማዋ ከቻይና አልፎ የዓለማቀፉን ማኅበረሰብ ትኩረት ለመሳብ ችሏል። አያሌ ምሁራን የቻይናው ህዝባዊ ሪፐብሊክ መስራች የሆነውን ማኦ «የማይጠግብ አንባቢ» ይሉታል። ማኦ ሆዳም አንባቢም ሆዳም ጸሐፊም ነበር። ጥሩ ፖለቲከኛ ብቻ ሳይሆን፣ ጥሩ የፖለቲካ ጸሐፊ ለመሆኑ “ስለ አዲሱ ዲሞክራሲ” (On New Democracy) እና “ስለ ጥምር መንግስት” (On Coalition Government)) የተሰኙ ሥራዎቹን መጥቀስ ይቻላል። ጥሩ አሳቢ ብቻ ሳይሆን ጥሩ የፍልስፍና ጸሐፊ ለመሆኑ ደግሞ “አራት ጽሑፎች ስለ ፍልስፍና” (Four essays on Philosophy) የተባለውን ሥራ ማገላበጥ ይጠቅማል። ጥሩ ወታደራዊ መሪ ብቻ ሳይሆን ጥሩ የወታደራዊ ሳይንስ ጥበብ ጸሐፊ መሆኑን “የውጊያ ጥበብ” (The art of war) እና “ስለሽምቅ ውጊያ” (On Guerrilla warfare) የተሰኙ ሥራዎቹን ማንበብ ይቻላል። ማኦ ከ30 በላይ ሥራዎች ሲያበረክት አንደኛዋ ግጥም ነበረች። ከአብዮቱ በፊት እና ከአብዮቱ በኋላ በሚል ንኡስ ርዕስ የተከፋፈሉ 36 ግጥሞችን የያዘች መድበል አበርክቷል።

ከሁሉም ታዲያ በአጋጣሚ የወጣችው ቀይዋ መጽሐፍ ናት። ዋነኛ ምክንያቱም ቻይና ባከናወነችው የባህል አብዮት /1966- 1976/ ለህዝቡ በተለይም ለቀዩ ዘብ መሠረታዊ መመሪያና ምክር በመሰነቋ ነው። በነገራችን ላይ ማኦ ያከናወናቸው ሁለት ታላላቅ ጉዳዮች “ታላቅ የዕድገት እርምጃ” (Great Leap Forward) “እና “የባህል አብዮት” (Cultural Revolution) ባስከተሉት የረሃብና የግጭት ቀውስ ለበርካታ ሚሊዮን ዜጎች ሞት ምክንያት ሆነዋል።

በባህል አብዮት ዘመን በተለይ ከመስመር የወጡ ተማሪዎች ‹አራቱን አሮጌዎች አስወግድ!› በሚል መርህ አሮጌ ባህል፣ አሮጌ ልማድ፣ አሮጌ ወግ እና አሮጌ አስተሳሰቦችን እናስተካክላለን በማለት በከተሞች ላይ ትልቅ ጥፋት አድርሰዋል። በሌላ በኩል የማኦ ቀይ መጽሐፍ ያፈነገጡትን በመመለስ፣ መስመር ውስጥ ያሉትንም ሥራቸውን በምን መልኩ አጠናክረው መቀጠል እንደሚገባቸው ታድጋለች። ምክንያቱም አብዮት ሲባል የቀድሞውን እያጠፉ ብቻ ነፋስ ወደነፈሰበት መረማመድ አይደለም። ለዚህም ነው ቀይዋ መጽሐፍ ጠቃሚ ርዕሰ ጉዳዮችን እያነሳች መንገዱን ያሳየችው። ኮሙኒስት ፓርቲ፣ የመደብ ትግል፣ ጦርነትና ሰላም፣ ዲስፕሊን፣ አንድነት፣ የህዝብና የመከላከያ ሠራዊት ግንኙነት፣ ካድሬ፣ የመሳሰሉ ርዕሰ ጉዳዮችን በማንሳት ነገረ -አንድምታቸውን ታወጋለች።

እንዲህ በማለት፡- የመደብ ትግል በሚለው ሃሳብ ስር አብዮትን በሚከተለው ንፅፅር ፍርጥ አድርጎ ነው ያስቀመጠው። «አብዮት የራት ፓርቲ አይደለም፣ አብዮት ወግ መቸክቸክ፣ ሥዕል መጫጫር ወይም ጥልፍ መስራት አይደለም። አብዮት አንዱ መደብ ሌላውን ለመገልበጥ የሚያነሳው ሁከት ወይም ብጥብጥ ነው»

ማኦ አሜሪካ የምትኩራራበትን የአቶሚክ ቦንብ «የወረቀት ላይ ነብር ነው» በማለት ሀገሬው ስጋት ላይ እንዳይወድቅ አበረታቷል። የጦርነት ውጤት የሚወሰነው በህዝቦች እንጂ በአንድ ወይም በሁለት አይነት መሳሪያ አለመሆኑን በማስገንዘብ። ብዙሃንን መጨፍጨፊያ መሳሪያ ቢሆንም እንደ ቻይና የህዝብ ብዛት ያላቸውን ሀገራት ማቸነፍ እንደማይቻል ነው የሚያስገነዝበው።

ሰላምና ጦርነት በሚለው ርዕሰ ጉዳይ ስርም ዓለም ስለሚሰጋበት የሦስተኛው ዓለም ጦርነት አንስቷል። ሦስተኛው የዓለም ጦርነት የሚነሳ ከሆነ ለኢምፔሪያሊስቶች የሚሆን ቦታ እንደማይኖር በስሌት በማስቀመጥ። በአንደኛው ዓለም ጦርነት 200 ሚሊዮን ስዎች ሶቪየት ህብረትን ተከትለዋል። በሁለተኛው ዓለም ጦርነት ወደ ሶሻሊስት ካምፕ የተቀላቀለው 900 ሚሊዮን ህዝብ ነው። ሦስተኛው ዓለም ጦርነት ከመጣ ግን አለም ለኢምፔሪያሊስቶች የሚሆን ቦታ እንደሌላት ምስክር ይሆናል።

አለም በሁለት ርዕዮት በመከፈሏ የተፈጠረውን ብሽሽቅ የሚያጠናክሩ አባባሎችም በስፋት ይታያሉ። በአለም ላይ ካሉ ቀላል ነገሮች አይዲያሊዝም እና ሜታፊዚክስ ይገኙበታል የሚለው ማኦ ለዚህ የሚሰጠው ምክንያት ደግሞ ያለምንም ተጨባጭ ግብ ጠቃሚ ያልሆኑ ዝባዝንኬዎችን ማውራታቸው ነው። ተጨባጩን አለም መሠረት ያደረጉ ሁለት ፍልስፍናዎች ደግሞ ማቴሪያሊዝምና ዴያሌክቲክስ ናቸው። ማኦ ተራማጅና ምክንያታዊ አስተሳሰብ አላቸው የሚላቸውን ሶሻሊዝምና ኮሙኒዝምን ከፍ ከፍ በማድረግ፣ የፊውዳሊዝም እና ካፒታሊዝም ብቸኛ ቦታዎች ሙዚየሞች መሆናቸውን ይገልጻል።

ጥሩ ፒያኖ ለመጫወት ሁሉንም ጣቶች በአንድ ጊዜ ማንቀሳቀስ አይመከርም፤ እንደዛ ከሆነ ዜማ ስለማይኖር። አስሩም ጣቶች በየተራ በጥሩ ምት እና ቅንብር መንቀሳቀስ ይኖርባቸዋል። የማዕከላዊ ኮሚቴ አባላትም ችግሮችን ለመፍታት የግድ ፒያኖ መማር እንዳለባቸው ዘይቤያዊ በሆነ መልኩ አሳስቧል። ለማኦ ጥሩ 

መሪነት ከፒያኖ ጨዋታ ጋር ይመሳሰላል።

ወታደሩና መኮንኑ፣ ጦር ሠራዊቱና ሲቪሉ ማኅበረሰብ ለሀገሩ በፍቅርና በአንድነት ሊቆም የሚችለው የመተሳሰቢያ ድልድዮች ሲኖሩት ነው። እነዚህ የመተሳሰቢያ ድልድዮች ደግሞ በዋናነት መዋቀር ያለባቸው በጦር ሠራዊቱ ትከሻ ላይ ስለሆነ ጦር ሠራዊቱ ሦስቱን ደንቦችና ስምንቱን ነጥቦች ተግባራዊ ማድረግ ይጠበቅበታል ይላል ማኦ።

ሦስቱ ደንቦች የትኞቹ ናቸው?

1. ሁሉንም ትዕዛዞች በሥርዓት ተቀበል

2. ከብዙሃኑ ሰባራ መርፌ ወይም ብጣሽ ክር እንዳትወስድ

3. የማረክኸውን ሁሉ አስረክብ

ስምንቱ ትኩረት የሚሰጣቸውስ?

1. በትህትና ተናገር

2. ለምትገዛው ሁሉ አግባብ ያለው ክፍያ ፈጽም

3. የተዋስከውን ሁሉ መልስ

4. ለምታጠፋው ሁሉ ክፈል

5. ህዝብ ፊት አትማል

6. ሰብል አታበላሽ

7. አትባልግ

8. በምርኮኞች ላይ የጭካኔ ተግባር አትፈጽም።

ከማኦ እምነት እና ደንብ የምንማረው ጦር ሠራዊቱ የኃይል አበጋዝ ቢሆንም በጉልበቱ ተማምኖ በዋልጌነትና በሙስና ተግባር ላይ እንዳይውል ዘብ የሚያስፈልገው መሆኑን ነው። የትህትና እና የፍቅር ተምሳሌት ከሆነ የእውነተኛ ህዝባዊነትን ማዕረግ ከእያንዳንዱ ቤት በስጦታ ያገኛል።

እንደሚታወቀው ማኦ ሀገሪቱን በኢንዱስትሪ የቀደመች ለማድረግ “ታላቅ የዕድገት እርምጃ” የተሰኘውን መርሃግብር ክተት ካለ በኋላ ሀገሪቱ ባጋጠማት አደገኛ ድርቅ ምክንያት እቅዱ ሊከሽፍ ችሏል። ይህ ውድቀትም ማኦ ሥልጣኑን እንዲያጣ አድርጎታል። ሆኖም የሀገሪቱ ወጣቶች እሱን በመደገፋቸው እንደገና መነሳት ችሏል። ወጣቱ የንባብ ማዕከላትን አጠናክሮ በማጥናትና በመከራከር ሌላው ቀርቶ ማንበብ ከማይችለው ኅብረተሰብ ጋር ተደራሽ በመሆን ትልቅ ሚና ተጫውቷል። ቀይዋ መጽሐፍ በህዝብ አውቶብስና በሰማይ ላይ ሁሉ ትጠና ነበር – የቻይና ሆስቴሶች የማኦን የጥበብ ቃላት ለተሳፋሪያቸው ይሰብኩ ነበር። ማኦና ወጣቱ እንደጣትና ቀለበት ስምሙ መሆን የቻሉት ቀይዋ መጽሐፍ ወጣቱን የሚያማልል ሃሳብ በመያዟ ይመስለኛል።

እንዲህ በማለት፡-

«ዓለም የናንተ ናት፣ የኛም ጭምር። እንደ መጨረሻ ትንታኔ ከሆነ ግን የናንተ ናት። እናንተ ወጣቶች እንደምታብብ ህይወት … ልክ ሁለት እና ሦስት ሰዓት እንደምትወጣው የጠዋት ፀሐይ ብርታትና ጥንካሬ የተሞላችሁ ናችሁ …»

ማኦ በቀይዋ መጽሐፍ ላይ «የማርክስ፣ ኤንግልስ፣ ሌኒንና ስታሊን ቲዎሪ አለማቀፍ ተቀባይነት ያገኘ ነው። እኛ የምንቀበለው እንደ ቀኖና ሳይሆን እንደ መንገድ መሪ ነው» ይላል። በርግጥ ማኦ በመሰረተ ሃሳብ ደረጃ ማርክሲስቶችን ቢያከብርም የራሱን ቲዎሪ የገነባና ብሎም ተጽዕኖ የፈጠረ ሰው ነው።

ስሙን መሠረት ያደረገው «ማኦኢዝም» የኢንዱስትሪ መስፋፋት ከበርቴው ህዝቡን ይበልጥ እንዲበዘብዝ መንገድ ይፈጥራል ባይ ነው። በዚሁ ፍልስፍናው የፋብሪካው ሠራተኛ ሳይሆን ገበሬው የኮሙኒስት አብዮትን መምራት አለበት ብሎ ያምናል። ከማርክሲዝም ርዕዮት ጋር ልዩ የሚያደርጋቸውም ሀሳብ ይኸው ነው። ማርክሲስቶች የከተማው ሠራተኛ ላይ ትኩረት ሲያደርጉ፣ማኦኢዝም ለገበሬው ይወግናል።

ምዕራባዊያን ማኦ የበርካታ አስገራሚ ጥቅሶች ፈጣሪ እንደሆነ ይቀበላሉ። ከአስገራሚው አንዱም «ብዙ መጽሐፍ ያነበበ አደገኛ ነው» ያለው እንደሚገኝበት ጽፈዋል። የአንባቢ ወታደሮችን መጽሐፍ ሰብስቦ ያቃጥል ነበር የሚሉትም አሉ። ነገሩ ተረት ይመስላል። ቀይዋ መጽሐፍ አንባቢነትን አትቃረንም- ይልቅ ስለ ትምህርትና ሥልጠና አስፈላጊነት ነው የምትሰብከው። እንግሊዞች ማኦን እንደሚተርቡት ሁሉ አድንቀው ፓርላማ ውስጥ ጥቅሱን ለንግግራቸው ማዳመቂያነት የሚያውሉም አሉ። በቀይዋ መጽሐፍ የተሰባሰቡት ጥቅሶችና አባባሎች የማኦን ፍልስፍናና እምነት ያንጸባርቃሉ።

እንዲህ በማለት፡-

መጥረጊያህ ቆሻሻው ጋ ካልደረሰ ቆሻሻው በራሱ ጊዜ አይጠፋም።

ጦር ሠራዊታችን ለጠላት ጨካኝ ለወገን ደግሞ ደግ መሆን አለበት።

የጓዶቻችን ጭንቅላት ምናልባት አቧራ ይሰበስብ ይሆናል፣ በመሆኑም በግምገማና ግለ ሂስ መጠረግና መታጠብ ይፈልጋል።

ማኦ በዛሬይቷ ቻይና ብቻ ሳይሆን በዛሬዋ ዓለማችን ዙሪያ አንድ መሠረታዊ ተጽዕኖ ፈጥሮ ማለፍ ችሏል።

እንዲህ በማለት፡-

«የፖለቲካ ሥልጣን የሚመጣው ከጠመንጃ አፈሙዝ ነው!» ለዚያም ነው በርካታ የዓለማችን መሪዎች ማቆሚያ የሌለው የጦር መሳሪያ እሽቅድድም እና ግንባታ ውስጥ የገቡት።

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

በብዛት የተነበቡ

To Top